Astımlı çocuklar için ailelerin bilmesi gerekenler ve alınması gereken önlemler

Astımlı çocukların yaklaşık yarısında 7 veya 15 yaş civarında hastalık belirtileri hafifliyor veya tamamen kayboluyor. Ancak bunu alerjik bünyenin tamamen normale dönmesi olarak düşünmemek gerekiyor çünkü ileri yaşlarda belirtilerin ortaya çıkma riski her zaman var. Çocukta kuru öksürük, nefes darlığı, göğüste tıkanıklık hissi, hırıltı, hışıltı, soluk alıp verirken ıslık sesi varsa, astımdan bahsediliyor. Peki çocuklarda astım ile ilgili ailelerin bilmesi gerekenler nelerdir? Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Füsun Soysal, yanıtladı.

Astım, akciğerlerimizin içindeki hava yollarının yani bronşlarımızın çeşitli uyaranların etkisiyle daralmasına deniyor. Hava yollarındaki bu daralma, hava giriş çıkışını zorlaştırarak nefes darlığı şeklinde kendini gösteriyor.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Füsun Soysal, astımın ailevi geçiş gösterdiğini belirtiyor. Alerjik hastalıkların tümünde olduğu gibi, alerjik astım da bazı ailelerde daha sık görülüyor. Alerjik hastalıklar aile bireylerinde değişik şekillerde ortaya çıkabiliyor. Örneğin ailenin bir ferdinde saman nezlesi, diğerinde astım şeklinde görülebiliyor. Sadece anne veya sadece babada alerjik hastalık olan bir çocukta alerjinin görülme riski yüzde 25 ancak hem annede hem babada varsa risk yüzde 50'ye çıkıyor.

ÇOCUKLARDA ASTIM NE ZAMAN GÖRÜLÜYOR?
Astım, her yaşta başlayabiliyor. Ancak büyük kısmı 10 yaşın altında ortaya çıkıyor. Astımlı çocukların yaklaşık yarısında 7 veya 15 yaş civarında hastalık belirtileri hafifliyor veya tamamen kayboluyor. Ancak bunu alerjik bünyenin tamamen normale dönmesi olarak düşünmeyin. İleri yaşlarda belirtilerin ortaya çıkma riski her zaman var. Astım çocukluk çağında erkeklerde daha fazla. İleri yaşlarda aradaki fark ortadan kalkıyor ve erişkin çağda kadınlarda daha sık görülüyor.

ASTIM: GENETİK VE ÇEVRESEL FAKTÖRLERİN BİRLEŞİMİ
Astım genetik ve çevresel faktörlerin birleşimiyle ortaya çıkan bir hastalık olduğundan, genetik faktörleri değiştirmek ya da ortadan kaldırmak mümkün değil. Ancak Ancak uygun korunma yöntemleri ve tedaviyle tamamen kontrol altına alınabiliyor. Çevresel faktörlerden korunmak ve bunları olabildiğince ortadan kaldırmak mümkün. Alerjenlerden uzak kalmak astımın kontrolünde en önemli etkenlerden biri. Bu şekilde astımın şiddetlenmesi engellenebiliyor, astım krizleri önlenebiliyor. Elbette, düzenli ve bilinçli bir tedavi de astımın kontrolünde çok önemli. Burada hekim-hasta ilişkisinin iyi olması, hastanın ve ailenin astımı iyi tanıması çok önemli.

ÇOCUKLARDA ŞİŞMANLIK ASTIM İÇİN RİSK FAKTÖRÜ MÜ?
- Şişmanlık çocuklarda astım için bir risk faktörü evet, ancak bu, ‘Astım yalnızca şişman kişilerde görülür’ anlamına gelmiyor. Fakat kilo veren astımlı hastada belirtiler daha rahat kontrol altına alınıyor, akciğer fonksiyonları daha rahat düzeliyor.
- Çocuklarda da hareket azlığı, kortizon kullanımı, spor yapamama ve arkasından gelecek fazla kilolar bir kısırdöngü yaratabiliyor.

ASTIMLI ÇOCUKLAR SPOR YAPABİLİR Mİ?
Astımlı kişinin spor yapmasında bir kısıtlama yok. Hastalara en çok yüzme ve su sporlarını öneriliyor Bu sporlar çocuklarda akciğer kapasitesini artırıyor. Ancak atletizm, futbol gibi sporları çok fazla önermiyoruz.
Astımlı çocuk beden eğitimi dersine katılabilir mi diye soracak olursanız, Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Füsun Soysal, elbette diyor ve sözlerine şöyle devam ediyor:
Dersin hemen öncesinde, rahatlatıcı ilacını alan çocuk, rahat bir şekilde derse devam edebilir. Ama öğretmenin çocuğun hastalığı hakkında bilgilendirilmesi önemli.

ASTIMLI ÇOCUKLARDA MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ
Astım mesleğe bağlı ortaya çıkabilen bir hastalık.
Mesleksel astım görülen çalışanlar
- Kuaförler
- Boyacılar
- Fırıncılar
- Çftçiler
- Hayvancılıkla uğraşanlar
- Biyolojik maddelerle çalışanlar
- Laborantlar
- Deterjan sanayinde çalışanlar
- Kimyagerler
- Lastik eldiven kullananlar
- Gıda sektöründe çalışanlar
- Marangozlar
- Keresteciler
Bu anlamda meslek seçimi de çocuklarda astım için önemli. Çünkü çocuklarda astım kontrolünde alerjenden, her türlü toz, koku ve dumandan uzak durmak çok önemli. Buna dikkat edilmediğinde ilaçlar düzenli kullanılsa bile hastalığın kontrol edilmesi güçleşir.

ALERJİK ASTIMIN EN ÖNEMLİ TETİKLEYİCİSİ: KÜF MANTARI
Alerjik astımın en önemli tetikleyicilerinden biri nemli ortamlarda üreyen küf mantarları. Bu nedenle nemli ortamlar astımlı hasta için uygun değil. Küf mantarları güneş görmeyen karanlık ortamları sever. Özellikle banyo, bodrum, ıslak çamaşırlar, ıslak halı ve kilimler küflerin üremeleri için uygun yerler.-
AİLELER NE YAPABİLİR?
- Astımlı kişinin yaşadığı evde nem belli bir oranda olmalı.
- Ev içinde nemi artıracağı için çamaşır kurutulmamalı.
- Yine yemek ve banyo buharı evin içine dağıldığında nem artacağı için ev iyi havalandırılmalı
- Yemek pişerken aspiratör kullanılmalı.
- Banyo kuru tutulmalı.
- Nemli duvar kağıtlarının değiştirilmeli.
