Yetişkinlerde kekemelik nasıl geçer? Hastalık mı yoksa düzeltilebilen akıcılık bozukluğu mu?

Kekemelik, 5 yaş öncesinde kendiliğinden kaybolmuyorsa veya erken dönemde terapi desteği ile kontrol altına alınmıyorsa tekrar etme riski taşıyor. Bu nedenle kekemeliği yönetmek için bir pedagojik desteğin yanı sıra dil ve konuşma terapistinden destek alınması gerekiyor. Uzmanlar kekemeliği “kişiden kişiye farklılıklar gösterebilen bir akıcılık bozukluğu” olarak tanımlıyor.

Kekemeliğin hastalık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Dil ve Konuşma Terapisti Hazel Ezgi Dündar, her akıcı olmayan konuşma ya da tekrar davranışının da kekemelik olarak tanımlanmadığını ifade ediyor. 5 yaş öncesi kendiliğinden kaybolmayan ya da erken dönemde terapi desteğiyle kontrol altına alınmayan kekemeliğin tekrar etme riskinin yüksek olduğunu vurgulayan Dündar, kekemeliği yönetmek için dil ve konuşma terapistinden destek alınmasını öneriyor. İşte, erişkinlerde de görülen kekemelik ile ilgili bilmeniz gerekenler...
BİR İNSAN NEDEN KEKEME OLUR?
Kekemeliğin kesin nedeni bilinmiyor. Bu şu anlama geliyor: Kekemeliğe yol açan doğrudan bir sebep bulunmuyor. Kekemelik için doğrudan bir ya da birkaç sebepten bahsetmenin mümkün olmadığını belirten Hazel Ezgi Dündar, “Yapılan araştırmalar kekemeliğin nörofizyolojik ve genetik nedenlerle ilişkisini ortaya koyuyor. Bunların yanı sıra kekemeliğin çevresel faktörler, psikolojik faktörler ve mizaç gibi başka bazı durumlardan da etkilendiği söylenebilir. Ancak bu sebeplerden hiçbiri için direkt bir neden-sonuç ilişkisinden bahsedilemiyor.” dedi.

HER AKICI OLMAYAN KONUŞMA KEKEMELİK ANLAMINA GELMİYOR
Her akıcı olmayan konuşma ya da her tekrar davranışının kekemelik olarak tanımlanmadığını ifade eden Uzman Dil ve Konuşma Terapisti Hazel Ezgi Dündar, “Kişinin konuşmasındaki durum "normal bir akıcılık sorunu mu yoksa kekemelik mi", karar verecek kişi bir dil ve konuşma terapistidir. Bu karar sürecinde dil ve konuşma terapisti kişinin konuşmasını değerlendirir, aileden ve kişiden gerekli bilgileri alır. Tanıya ve izlenmesi gereken sürece bu şekilde karar verilir.” diye konuştu.
KEKEMELİK NASIL GEÇER?
Kekemelik kişiden kişiye farklılık göstebiliyor. Kekemelik bir hastalık değil. Dolayısıyla tedavisinden değil yönetiminden söz edilebilir. Bununla birlikte kekemelik kişiden kişiye farklılıklar gösterebilen bir akıcılık bozukluğu. Bu sebeple kişinin kekemeliğinin düzeyi ve şekli, kişinin yaşı, kişinin özellikleri ve çevresel özellikler gibi pek çok faktöre dikkat edilerek planlanması gereken bir terapi programına ihtiyaç duyuyor. Dil ve konuşma terapistleri yaptıkları değerlendirmeye ve aldıkları bilgilere uygun olarak kekemeliği yönetmek için kişiye en uygun yola karar veriyor. Kekemelik bir hastalık olmadığı için iyileşme gibi bir beklentiyle de yola çıkılmaması gerekiyor. Bununla birlikte dil ve konuşma terapistinin desteğiyle kontrol altına almak kişilerin yaşam kalitesini yüksek oranda arttırıyor.

KEKEMELİK TEKRAR EDEBİLİYOR
5 yaş öncesi kendiliğinden kaybolmayan ya da erken dönemde terapi desteğiyle kontrol altına alınmayan inatçı (kronik) kekemelikte tekrar etme riski daha yüksek. Ancak bu durumun kekemeliği olan yetişkinler için bir umutsuzluk hali yaratmaması öneriliyor. Çünkü bir dil ve konuşma terapistinden destek almak hem kekemeliğini yönetmeye başlamak hem de ilerleyen zamanlarda bir tekrarlama durumu yaşanırsa nasıl tekrar baş edebileceği konusunda fikir sahibi olmak açısından kişilerin hayatını çok kolaylaştırıyor.