Güneş ışığının hediyesi D vitamini
![Güneş ışığının hediyesi D vitamini](https://image.posta.com.tr/i/posta/75/0x410/66412dc2ec078669394500ee.jpg)
Dünyada 1 milyara yakın kişide görülen D vitamini eksikliği ülkemizde de çok yaygın. D vitamini doğada iki formda bulunur. Güneş ışınlarının deride sentezi sonucu D3 formu, beslenme sayesinde de D2 formu sağlanır. D3 formunun vücut dolaşımında kalma süresi D2 formunun 2 katından fazladır.
YEKBU KÖSEOĞLU
Kemik ve kas sağlığının yanı sıra bağışıklık sistemi, enflamasyonun (iltihap oluşması) ve kronik hastalıklara yakalanma riskinin azalması açısından D vitamini çok önemlidir. D vitamininin esas kaynağı güneştir. Yeteri kadar güneş ışığına maruz kalmayan, D vitamini ile zenginleştirilmiş besinleri tüketmeyen ve D vitamini takviyesi almayan kişilerde D vitamini eksikliği görülür. Ülkemizde D vitamini eksikliğinin yüzde 90 civarında olduğu düşünülmektedir. Türkiye gibi her mevsim güneş ışığı olan bir ülkede yetersizliğin bu kadar yüksek olması güneşten yararlanmayı bilmediğimizi gösterir.
20 DAKiKA MARUZ KALIN
D vitamininin güneş ışığı yardımıyla sentezlenebilmesi için güneş ışınlarının dik geldiği saatler olan 10.00-15.00 arasında en az 20 dakika, herhangi bir koruyucu krem kullanmadan güneş ışığına direkt maruz kalınması gerekir. D vitamini eksikliğinin belirlenmesi için kan tahlili yaptırmak gerekir. Doktor tarafından belirlenen D vitamini desteğinin düzenli kullanılması ile depolar dolar ve ikame D vitamini dozuna geçilir. İkame D vitamini kullanmak istemiyorsanız haftada 2 kez 20 dakika güneşlenmek D vitamini eksikliğinden korur. Güneş ışığı dışında D vitaminini besinlerden karşılamak mümkün değildir.
GÜNLÜK İHTİYAÇ NE KADARDIR?
D vitamini ihtiyacı yaşa ve kişiye göre değişkenlik gösterir. 1 yaşına kadarki bebeklerde 400 IU yeterli iken, 1 yaşından sonra 600 IU alınması gerekir. 70 yaşından sonra günlük D vitamini ihtiyacı artmaktadır. Düşük D vitamini seviyeleri, özellikle kemikler ve kaslar ile ilgili bir dizi soruna yol açabilir.
D VİTAMİNİ EKSIKLİĞİ BELİRTİLERİ
D vitamini düşüklüğünde vücut, kas ve kemik ağrıları, yorgunluk, ciltte solgunluk, saç dökülmesi, baş ağrısı, el ve ayakların ısınamaması, daha sık hastalanma ve uykusuzluk ortaya çıkan belirtilerdir. Uzun süreli ve aşırı D vitamini eksikliğinde kemik yoğunluğu kaybı, kemik erimesi ve kırık oluşumu da görülebilir. Çocuklarda görülen raşitizim hastalığı da D vitaminin uzun ve aşırı eksikliğinin bir belirtisidir. D vitamini eksikliği belirtileri şunlardır:
Vücutta kemik ağrısı
Yorgunluk ve halsizlik
Ayaklarda üşüme
Saç dökülmesi
Uykusuzluk
Tekrar eden baş ağrıları
Depresyon ve kaygı sorunları yaşama
Yaraların daha geç iyileşmeye başlaması
Daha sık hastalanma
İştahta azalma
Göz altında morluklar meydana gelmesi
Kilo artışı
Terleme
D VİTAMİNİ KAÇ OLMALIDIR?
D vitamininin normal aralığı mililitre başına nanogram (ng/mL) olarak ölçülür. 20 ile 50 ng/mL arasında bir seviye vücudun sahip olması gerektiği düşünülen D vitamini seviyeleridir. 12 ng/mL seviyelerinin altı ise düşük olarak kabul edilir. Vücuttaki D vitamini yetersiz olduğunda ortaya çıkan D vitamini eksikliğinde, vücut kalsiyum ve fosfor emilimini olması gerektiği gibi yapamadığı için kemik ve kas ağrısı, kaslarda zayıflık, yorgunluk, sık hastalanma, depresyon ve anksiyete, yaraların geç iyileşmesi ve saç dökülmesi gibi belirtiler ortaya çıkar.
D VİTAMİNİ NE İŞE YARAR?
Yeterli miktarda D vitamini alımı hipertansiyon hastalarında kan basıncını dengeler.
Kalsiyum ve fosfor metabolizmasına katılır. Bu özelliğiyle hormon görevi görmektedir.
Hormon göreviyle enfeksiyon hastalıklarını ve otoimmun hastalıkları önlemede rol alır.
Yapılan çalışmalarla kanser hücrelerindeki büyüme ve farklılaşmayı olumlu yönde etkilediği görülmüştür.
Astım hastalarının iyileşme sürecine de olumlu yönde katkı sağlamaktadır.
Beyin hücrelerinde koruyucu etkisi vardır. Bu sayede alzheimer ve otizmin bu vitamin eksikliği ile ilişkili olabileceği ile ilgili araştırmalar sürmektedir.
D VİTAMİNİ İÇEREN BAZI BESİNLER
Balık yağı
Somon
Sardalya
Zenginleştirilmiş süt (ülkemizde çok sık rastlanmıyor)
Karides
Pişmiş yumurta sarısı
Karaciğer
Mantar
Tahıl ürünleri
SÜREKLİ YORGUNLUK HİSSİ VARSA DİKKAT!
Vücudunda D vitamini eksik olan kişiler kilo vermekte zorlanırlar. Zaman zaman kilo artışları görülür.
Sürekli yorgunluk ve halsizlik hissi olur.
Sık sık baş ağrıları oluşur.
Saçlarda ve tırnaklarda dökülmeler meydana gelir.
Sürekli üşüme görülür.
Çocuklarda kemik yapısının sağlam olmaması ve vücut ağırlıklarını taşımakta zorlanmaları da D vitamin eksikliğinin bir belirtisidir.
D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ HANGİ HASTALIKLARA NEDEN OLUR?
Kas ve kemik ağrısı
Kemik erimesi ve kırılmaları
İskelet deformitelerine neden olan raşitizm hastalığı
Osteomalasia denilen erişkin dönemde görülen kemik hastalığı
Kemik metabolizmasının gelişememesi
Bağışıklık sisteminin düşmesine bağlı hastalıklarla mücadelede yetersiz kalma
Obezite oluşumu
Uyku bozuklukları
Alzheimer hastalığına zemin oluşturur
Kronik yorgunluk meydana gelir.
YÜKSEK DOZ ZEHİRLER!
Yüksek doz alındığında D vitamini zehirlenmesi görülür ve bu durum; mide bulantısı, depresyon ve organ tahribatına neden olabilir. Çok fazla güneş ışığına maruz kalmak D vitamini zehirlenmesine neden olmaz ancak takviyelerin çok fazla ve kontrolsüz alımında D vitamini zehirlenmesi görülebilir. Eğer beslenmenizle yeterli miktarda D vitamini alamıyorsanız ya da yeterince güneş ışığına maruz kalmıyorsanız, gerekli tahlilleri yaptırıp doktorunuza danışarak dışarıdan D vitamin takviyesi alabilirsiniz.
"Migren hastalarımızın yüzde 70-80'inde atakları durdurabiliyoruz"
Akdeniz diyeti ölümcül hastalık riskini azaltıyor
Prof. Dr. Acar Baltaş açıkladı! Toplum için en büyük tehlike, leblebi gibi tüketiliyor, akıl sağlığınızı koruyun
Hava kirliliği ölümcül hastalıklara zemin hazırlıyor
Seyahat yaşanan şişkinliğin sebebi mikrobiyom farklılığı olabilir