Son zamanlarda en sık sorulan konulardan biri ‘yumurta dondurma’ işlemi. Yakın zamanda evlilik ya da doğum düşünmeyen, sağlık sorunları nedeniyle doğum sürecini ertelemek zorunda kalan, yumurta rezervi düşük olan ya da yumurta rezervi açısından olası risk grubunda görülen ve ailesinde erken menopoz öyküsü bulunan kadınlar için önemli bir işlem bu. Sıklıkla ileri yaşlarda biyolojik saatin olumsuz etkilerinden sıyrılarak anne olmak isteyenlerin tercih ettiği yumurta dondurma işlemine dair en sık sorulan soruları yanıtlamak istiyorum.
YUMURTA DONDURMA İŞLEMİ NEDİR, NASIL YAPILIR?
Yumurtalıklardan ultrasonografi yardımıyla toplanan yumurta ya da kadın üreme hücrelerinin laboratuvar ortamında “kriyoprotektan” adı verilen koruyucu maddelerle etkileşiminin ardından yavaş ya da hızlı dondurma işlemine tabi tutularak -196 derecede saklanması demektir.
YUMURTA DONDURMA İÇİN İDEAL BİR YAŞ DİLİMİ VAR MIDIR?
Eğer kişinin ailesinde erken yaşta menopoz, yumurta rezervinin azalması gibi bir durum ya da yumurta rezervinin azalmasına yol açabilecek bir hastalık durumu varsa, yaşın bir önemi olmaz. Muayene sonrası bu gerekli görülürse uygulanabilir. Bunun dışında ise 35 yaş sonrası rutin muayenelerle yumurtalıkları değerlendirilir ve gerekli görülürse işlem yapılır.
YUMURTA DONDURMA İŞLEMİNİ DEVLET SAĞLIK KURULUŞLARI KARŞILIYOR MU?
Devletin bu işlemi karşılaması için çeşitli kriterleri var. AMH değeriniz, hastalık öykünüz ve risk dereceniz gibi. Dolayısıyla her durumda SGK tarafından karşılanmıyor. Ama özel sağlık kuruluşlarında yapılması hususu çok daha esnek.
YUMURTA DONDURMA İŞLEMİNİN BİR DEZAVANTAJI VAR MI?
Hayır risksiz ve önemli bir işlem. Ancak bazen çok çok nadir de olsa kullanılan ilaca karşı alerjik reaksiyon, karın şişliği, enfeksiyon ya da cerrahi işleme bağlı olarak kanama gibi durumlar görülebilir.
TÜRKİYE’DE NE ZAMANDAN BERİ UYGULANIYOR?
Dünyada 80’li yıllarda başladığını biliyoruz. Ülkemizde ise 2014’e dek sadece hastalıklar nedeniyle yumurta rezervi etkilenen kadınları kapsarken, 2014 yılı itibarıyla kapsam genişletildi.