Mardin'de 'Gızbara' olarak da biliniyor! Yakıp kavuran güneşin altında 3 gün bekletiliyor: Vücuda reset atıp organları koruyor

Mardin'deki hasat mesaisi kaldığı yerden devam ediyor. Bölgede en çok kullanılan şifalı bitki de hasadı başlayanlar arasında yer alıyor. Şubat ayında toprakla kavuşan bitki, yaz mevsiminin kapısının aralanması ve sıcaklıkların yükselmesiyle toplanıyor. Hasat süreci ise kendi içinde büyük zorlukları barındırıyor. İşte tüm detaylar...

Mardin, lezzetli yemekleriyle olduğu kadar şifalı bitkileriyle de adından sık sık söz ettiriyor. Kavurucu sıcakların altında büyük bir emekle toparlanan bu bitkilerin faydaları saymakla bitmiyor. Bağışıklık sistemini kuvvetlendirmesi en büyük etkileri oluyor. İşte yakıp kavuran sıcaklarda toplanan o şifalı bitkiyle ilgili tüm detaylar...

3 GÜN GÜNEŞTE BEKLETİLİYOR
İlçede 7 kırsal mahallede yaklaşık 1500 dönümde yetiştirilen ve bölgede "Gızbara" olarak bilinen kişnişin hasadı için üreticiler sabah erken saatlerde tarlalara gidiyor. Küçük araziye sahip çiftçiler için vazgeçilmez ürün olan kişniş, tarlalarda 3-4 ayda olgunlaştıktan sonra elle toplanarak kümeler halinde kurutulmaya bırakılıyor. Maydanozgiller familyasından kişniş, 3 gün süreyle güneşte bekletildikten sonra patoz ile bitkisinden ayıklanıyor ve taneleri bir süre daha güneşte serilerek kurutuluyor.

ÇEVRE İLLERDEN TALEP GÖRÜYOR
Baharat olarak satışa hazır hale gelen ve kendine has aroması ile irok (Kızartılmış içli köfte), ikbebet (Haşlanmış içli köfte), mercimekli köfte, dolma, salata ve turşularda kullanılan kişniş çevre illerden talep görüyor. Geçen yıl dönüm başına yaklaşık 110 kilogram olan verimin bu yıl yaklaşık 150 kilograma yükselmesi üreticileri sevindirdi. Savur ilçesine bağlı kırsal Başkavak Mahallesi'nin muhtarı ve üretici Yahya Araz, AA muhabirine, mahallelerinin ilçede en fazla kişniş yetiştirilen yerlerin başında geldiğini söyledi.

Yılda yaklaşık 1000 dönümde üretim yaptıklarını kaydeden Araz, şöyle konuştu:
"Kişnişi şubat ayında ekiyoruz. Yaz aylarında hasat yapıyoruz. Kişniş, çok güzel ve bölgede yoğun rağbet gören bir ürün. Bölgede yemeklerde ve turşu yapımında kullanılıyor. Kişniş baharatı köylüler için de iyi bir gelir. Genellikle Mardin, Diyarbakır, Batman gibi çevre illere gönderiyoruz. Çok tüketiliyor."

BU SENE VERİM VE KALİTE YÜKSEK
Üretici Emrullah Basınç da topladıkları kişnişi patozla ile temizlediklerini, evde kurutmaya bıraktıktan sonra satışa hazır hale getirdiklerini kaydetti. Bölgede en iyi ve kaliteli kişnişin Başkavak Mahallesi'nde yetiştiğini belirten Basınç, "6 senedir kişniş üretiyoruz. Çevre illerden gelip bütün ürünü alıyorlar. Her yere gönderiyoruz. Bu sene verim ve kalite çok güzel." dedi.

İzmir'de yaşayan ve fırsat buldukça kişniş hasadı için memleketine gelen 67 yaşındaki Kadriye Beyaz da çocukluğundan beri ürettikleri kişnişi çok sevdiğini söyledi. Beyaz, "Kendimi bildim bileli kişniş üretiyoruz. Buranın kişnişi çok güzel. Genelde yemeklerde kullanıyoruz." ifadelerini kullandı. Ayetullah Bayram, babadan kalma arazilerde geleneksel yöntemlerle kişniş üretimi yaptıklarını dile getirdi. Üretici Veli Araz ise sabah erken saatlerde tarlanın yolunu tuttuklarını, kişnişin hasadını elle yaptıklarını belirtti.

KİŞNİŞİN FAYDALARI NELERDİR?
- Kişniş, yüksek miktarda antioksidan içerir. Antioksidanlar, vücuttaki serbest radikallerin zararlı etkilerini nötralize ederek hücre hasarını önler. Bu özellik, kişnişin yaşlanmayı geciktirici etkiler göstermesine ve kronik hastalıkların riskini azaltmasına yardımcı olur. Özellikle kişniş yaprakları, flavonoidler ve polifenoller açısından zengindir. Bu da onları güçlü bir antioksidan kaynağı haline getirir.

SİNDİRİM SAĞLIĞINI DESTEKLİYOR
- Kişniş, sindirim sistemini destekleyen en önemli bitkilerden biridir. Mideyi rahatlatıcı özellikleri sayesinde gaz, şişkinlik ve hazımsızlık gibi sorunların giderilmesine yardımcı olur. Kişnişin yapısında bulunan bazı bileşenler, mide asidini dengeleyerek sindirim sürecini kolaylaştırır ve bağırsak sağlığını korur. Kişnişin içerdiği lifler, bağırsak hareketlerini düzenleyerek kabızlık gibi sindirim sorunlarının önüne geçer.

KAN ŞEKERİNİ DÜZENLER
- Kişniş, kan şekerini düzenleme özelliği ile özellikle diyabet hastaları için faydalıdır. Yapılan araştırmalar, kişnişin vücuttaki insülin salınımını artırarak kan şekerini düşürdüğünü gösterir. Kişniş tohumu özünün, özellikle tip 2 diyabet hastalarında kan şekeri seviyelerini dengelemeye yardımcı olabileceği bulunmuştur. Bu da kişnişi, diyabet yönetiminde doğal bir destek haline getirir.

KALP SAĞLIĞINI KORUR
- Kişniş, kalp sağlığı üzerinde olumlu etkiler gösterir. İçeriğindeki potasyum, kan basıncını dengelemeye yardımcı olur ve yüksek tansiyonu kontrol altına alır. Kişnişin kötü kolesterol seviyelerini düşürüp iyi kolesterol seviyelerini artırdığı bilinir. Bu özellikler, kalp hastalıkları riskini azaltmada kişnişi önemli bir besin haline getirir.

AĞIR METALLERİN VÜCUTTAN ATILMASINI SAĞLAR
Kişniş, vücuttan ağır metallerin atılmasına yardımcı olur. Özellikle civa, kurşun ve arsenik gibi toksinlerin vücuttan atılmasını destekleyen kişniş, bu nedenle detoksifikasyon süreçlerinde önemli bir yer tutar. Kişnişin anti-enflamatuar özellikleri, vücuttaki iltihaplanmayı azaltarak eklem ağrıları ve romatoid artrit gibi rahatsızlıkların hafifletilmesine yardımcı olur.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ GÜÇLENDİRİR
Kişnişin yapısında bulunan vitaminler, mineraller ve antioksidanlar; bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olur. Özellikle C vitamini açısından zengin olan kişniş, vücudun enfeksiyonlara karşı direncini artırır. Bağışıklık sistemi üzerinde bu denli etkili olan kişniş, soğuk algınlığı ve grip gibi hastalıklara karşı korunmada önemli bir rol oynar.